Otizm ve Beslenme Arasında İlişki var mı ?

Faydalı Bilgiler

Otizm ve Beslenme Arasında İlişki var mı ?

19/11/2019 2544 defa okundu

Otizm ve Beslenme Arasında İlişki var mı ?

                    OTİZM VE BESLENME ARASINDA İLİŞKİ VAR MI ?

     Otizm Spektrum Bozukluğu ; prevalansı gittikçe artan, ülkemizde ve dünya çapında çok sayıda bireyi etkileyen gelişimsel bir bozukluktur. Otizmin görülme sıklığı 2000 yılında her 150 doğumda bir iken günümüzde 68 çocukta bir olmaktadır. Sıklığının gittikçe artması otizm konusunda yapılan çalışmaları arttırmaktadır. Bu konuyla ilgili probiyotik, prebiyotik, fekal mikrobiyota transplantasyonu, diyet gibi tedavi seçenekleri gündeme gelmektedir. Gaziantep Rehabilitasyon merkezleri nden biri olan Birleşim Özel Eğitim merkezi Gaziantep’te ilk ve tek  bünyesinde beslenme uzmanı barındıran kurumdur . Nedeninin tam olarak bilinmemesi sebebi ile  beslenme tedavisi  ile ilgili çeşitli görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır ve uzmanların elinden gelen tek çözüm araştırma bulgularına dayalı olarak bir beslenme programı hazırlanmasıdır. Otizm, genetik ve çevresel etmenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Fakat esas nedeni tam olarak bilinememektedir. Ayrıca Gaziantep Rehabilitasyon Merkezleri ‘nde otizm spektrumlu bireylere yönelik eğitim çalışmaları yapılmaktadır.

     Otizmli bireylerde beslenme problemleri yaygın olup, çiğneme güçlüğü, besin seçiciliği, takıntılı yeme gibi davranışlar sıklıkla görülür. Bu davranışların en aza indirilmesi amacı ile Gaziantep rehabilitasyon merkezleri nden biri olan merkezimizde eğitimleri verilmektedir. Otizmli bireylerin aynı besinleri yemek yemeye, yemeğin renklerine, yemeğin dokusuna (yumuşak ve sert),yemeğin acı – tatlı – ekşi olmasına, yemeğin sıcak- soğuk olmasına , yemeğin kokusuna karşı takıntılı davranışları vardır. Tüm bu durumlar yemek yerken sıkıntı yaşamalarına neden olur. Otizmli bireylerde bağırsaklarının aşırı geçirgen olmasının ve beslenmede çok seçici olmalarının sonucu olarak, pek çok vitamin ve mineral eksikliği yaşarlar. Beslenme ve otizm arasındaki bağlantı, yeni bir bakış açısı sağlamış ve beslenmenin otizmdeki etiyolojisinde rol oynayabileceğini ve semptomları hafifleterek tedavide etkin rol oynayabileceğini gösterir. Ancak mikrobiyotanın tanı koymada, izlemde ve tedavide alacağı rol henüz netleşmemiş; sinir sistemi ile ilişkisinin iki yönlü olması da neden-sonuç ilişkisi kurmayı güçleştirir.

      Otizmli bireylerin beslenmesinde yağ asidi, multivitamin, mineral ve probiyotik takviyesi özel diyetlerin uygulanmasında kullanılan en fazla tercih edilen tedavi seçenekleridir. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde yeme problemlerinin fazla olması besin seçiciliğinin oluşmasına ve besin öğesi yetersizliklerinin oluşmasına neden olur. Kronik ishal veya kabızlık gibi sorunlar otizmli çocukların mide veya bağırsaklarında oluşabilen iltihaplar nedeniyle besin alışkanlıkları üzerinde etkili olduğu görülür. Bunun sonucunda ihtiyaç duyulan besin öğelerini karşılamak amacıyla supleman alımı önerilir.

     Otizmli bireylerin vitamin ve mineral seviyelerinin düşük olduğu bazı çalışmalar neticesinde belirlenmiştir. Bu eksikliğin kronik ishal/konstipasyon, gastrointestinal problemler veya diyet kısıtlamaları gibi nedenlerden kaynaklandığı ve immün sistem ile alakalı olduğu düşüncesine varılmıştır. Otizmli çocuklarda probiyotik kullanımı; gut mikrobiyatasını iyileştiren, inflamasyonu azaltan, epitelyal bariyer fonksiyonunu düzelten ve davranışsal semptomları iyileştiren terapötik bir yoldur. Otizm belirtilerinin tedavisinde gluten ve kazeinden yoksun diyetinin etkinliği tartışılmaktadır. Çocukta diyetle birlikte akut davranış değişiklikleri görülüyorsa gluten ve/veya kazein için besin intoleransı veya alerjisi teşhisi söz konusuysa uygulanır.

    Otizmli bireylerin aileleri beslenme danışmanlıkları almalıdır. Çocuklar besin tüketimi, besin öğesi alımı ve yeme davranışları açısından sık sık değerlendirilmelidir. Besin seçiciliği, özel diyetler, tek yönlü beslenme gibi durumlarda aile, özel eğitimci, psikolog ve diyetisyen işbirliği yaparak bu davranışlar düzeltilmeye çalışılmalıdır. Otizmli bireylere uygulanacak olan beslenme tedavisi her birey için ayrı ayrı değerlendirilmeli ve çocuğa özel bir beslenme programı hazırlanmalıdır. Gaziantep Birleşim Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezini ziyaret ederek daha detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

 

                                                                                                                             Beslenme Uzmanı ve Diyetisyen

                                                                                                                                         Rezzan AKSOY

 

(Derlenmiştir)                  

Son Yazılar

Arama